Znasz to uczucie, gdy poranne światło wkrada się na Twoje ściany i nagle dzień wydaje się łatwiejszy? A może ten moment, kiedy wieczorem ciepła lampa otula pokój i czujesz, że możesz  wreszcie odetchnąć ? Światło nie jest tylko tłem. To ono buduje atmosferę, wpływa na nastrój i mocno determinuje to, jak czujemy się w swoim domu.

Dlaczego oświetlenie ma znaczenie?

Światło naturalne ma moc, której wiele osób nawet nie uzmysławia sobie na co dzień. Światło słoneczne reguluje nasz rytm dobowy – to ono mówi naszemu organizmowi, kiedy wstać, a kiedy zacząć się wyciszać. Kiedy mamy go za mało, albo kiedy przebywamy przez wiele godzin pod sztucznym, zimnym światłem, nasz organizm dostaje przekaz, że „dzień trwa dalej”, co może prowadzić do zmęczenia, gorszej koncentracji, problemów ze snem.

Naturalne światło wpływa też bezpośrednio na nasz nastrój – pomaga produkować serotoninę („hormon szczęścia”), poprawia odporność, wspiera lepszy sen.

Ale – tak jak są dni słoneczne, są też pochmurne (a tych drugich u nas w kraju mamy sporo). To oznacza, że właśnie sztuczne światło w domu odgrywa ogromną rolę.

Najczęstsze i najprostsze błędy

• Wchodzisz do niebieskiego albo zielonego marketu, kupujesz pierwszą lepszą żarówkę, bo „świeci”, bo jest tania, bo wygląda ładnie. Ale nie zastanawiasz się, jaka barwa będzie lepsza do kuchni, a jaka do sypialni.

• W salonie czy w miejscu pracy zostawiasz tylko jedno źródło światła. To na środku pomieszczenia, bo tak przygotował deweloper. Do tego jest ono często zbyt słabe albo o barwie, która nie sprzyja koncentracji ani relaksowi.

• Zasłaniasz okna, żeby „nie raziło”, albo montujesz ciężkie rolety bez odsłonięcia ich rano, kiedy słońce mogłoby dotrzeć do wnętrza i naturalnie Cię pobudzić.

Te „małe zaniedbania” kumulują się: czujesz, że jesteś zmęczona pomimo snu.  Od sztucznego, zbyt zimnego światła wieczorem boli Cię głowa i oczy. Nie możesz się zrelaksować, bo światło jest ostre, migocze albo ma niewłaściwą barwę.

Co możemy zrobić – łatwo i skutecznie

1. Łap światło naturalne jak najczęściej
Choć u nas pogody nie zawsze dopisują, warto wykorzystać każdą możliwość. Odsłoń zasłony. Otwórz okna. Ustaw stolik do pracy lub w jadalni tak, żeby światło wpadało rano. Nawet jeśli słońce jest skryte za chmurami, światło dzienne ma więcej zalet niż większość lamp sztucznych, jeśli chodzi o zdrowie i nastrój.

2. Zwróć uwagę na barwę światła (temperatura barwowa w kelwinach)

• Światło zimne (ok. 5000-6500 K) – pobudza, poprawia koncentrację.

• Światło neutralne (3500-4500 K) – dobre na popołudnie, gdy wykonujesz różne zadania, żeby nie przesadzić z pobudzeniem, ale też nie zasnąć w trakcie.

• Światło ciepłe (2000-3300 K) – idealne na wieczór, do relaksu, wieczornych rozmów, odprężenia. Pomaga wyciszyć się i przygotować do snu.

3. Użyj różnych źródeł światła w pomieszczeniu
Lampka zadaniowa przy biurku, lampa ogólna, punktowe światło do czytania – i każda z tych lamp może być o innej sile i barwie. Taka warstwowość daje elastyczność: możesz dostosować oświetlenie do zadania (praca, lektura, relaks). Pamiętaj tylko, żeby mądrze dobierać to oświetlenie, by uniknąć chaosu i efektu jak w lunaparku.

4. Unikaj światła sztucznego, zimnego wieczorem
Gdy oglądasz serial, robisz coś kreatywnego lub po prostu chcesz się zrelaksować – przełącz na światło cieplejsze, berdziej miękkie, mniej intensywne. Pozwól oczom odpocząć. To bardzo ważne dla jakości snu.

Human-Centric Lighting – światło stworzone dla człowieka

Jeśli chcesz wejść głębiej, jest pojęcie, które staje się coraz bardziej popularne: Human Centric Lighting (HCL). To podejście do oświetlenia, które bierze pod uwagę nie tylko to, że światło ma być ładne i funkcjonalne, ale też biologiczne i psychologiczne potrzeby człowieka.HCL oznacza, że światło zmienia się w ciągu dnia  – jego barwa i intensywność  – tak, by naśladować naturalny rytm dnia: od chłodniejszego, pobudzającego rano, przez neutralne popołudnie, do cieplejszego wieczorem. Badania pokazują, że takie zmiany mają wpływ na regulację rytmu dobowego, produkcję hormonów (np. melatoniny wieczorem), poprawiają naszą czujność, nastrój, sen.

Mała refleksja i szybka rada

Jeśli nie jesteś z najmłodszego pokolenia, pewnie pamiętasz czasy, kiedy lampy były znacznie prostsze – żarówki żarnikowe, jedno światło w pokoju głównym. Nie było tyle możliwości regulacji, warstw światła, smart-rozwiązań. Za to byliśmy więcej w świetle naturalnym. Ale dzisiaj dzięki LED-om, technologii i możliwościom które oferują inteligentne żarówki czy systemy, możesz mieć wnętrze, które nie tylko wygląda pięknie, ale które wspiera Twój rytm dnia, Twój sen, energię, samopoczucie. To jak dostosowanie światła do historii i zmieniających się potrzeb – bo życie się zmienia, i dom też powinien się zmieniać wraz z Tobą.

Na koniec mam dla Ciebie praktyczny tip: jeśli Twoje mieszkanie / dom nie jest wyposażony w rozbudowany system smart, to warto zainwestować w smart żarówki w przestrzeni, w której wykonujesz różne czynności – np. miejsce do nauki/pracy, czytania, relaksu.

Dzięki smart żarówce możesz:

• nadać odpowiednią barwę światła zależnie od tego, co robisz (zimna barwa gdy potrzebujesz pobudzenia i koncentracji, cieplejsza wieczorem do relaksu),

• ściemnić ją, gdy potrzebujesz atmosfery, albo kiedy chcesz się wyciszyć przed snem,

• ustawić harmonogram, jeśli żarówka to umożliwia – rano automatycznie trochę chłodniej, wieczorem cieplej.

To nieduża inwestycja, a zmiana jakości środowiska domowego naprawdę odczuwalna – bo jesteś we wnętrzu, które dba o Ciebie.

Światło to coś więcej niż dekoracja. To fundament, który wpływa na to, jak czujesz się rano, jak funkcjonujesz przez dzień, jak zasypiasz wieczorem. Choć dni słonecznych w Polsce nie zawsze jest wiele, to nic nie stoi na przeszkodzie, by łapać każdy promień słońca oraz świadomie zarządzać światłem sztucznym. Z pomocą barwy światła, źródeł warstwowych i odpowiedniego natężenia, możesz stworzyć wnętrze, które wspiera Twój rytm, zdrowie i samopoczucie.